Pulmoner arter dallarında tromboemboli izlenmiştir

Pulmoner tromboemboli, akciğere kan götüren atardamarların içinde pıhtı görülmesini anlatır. Rapordaki yerleşim ve damar dallarının ne ölçüde etkilendiği önemlidir; ifade tek başına kalbin veya akciğerin işlevini göstermez.
Bilgilendirme amaçlıdır; tanı yerine geçmez.
Pulmoner arter dallarında tromboemboli izlenmiştir – Damar, Anjiyo, BT radyoloji terimi için şematik gösterim.

Ne anlama gelir?

Pulmoner arterler, kalbin sağ tarafından akciğerlere kan taşır. Bu damarların içinde pıhtı ya da pıhtıyla uyumlu dolum kusuru görülmesine pulmoner emboli veya pulmoner tromboemboli denir. Pıhtılar sıklıkla vücudun başka bir yerindeki toplardamardan, çoğunlukla bacaklardan taşınabilir; ancak rapor görüntüdeki bulguyu tarif eder ve pıhtının kaynağını tek başına belirlemez.

BT pulmoner anjiyografi, akciğer damarlarını kontrast maddeyle göstererek pıhtının yerini ve yayılımını değerlendirebilir. Bazı kişilerde ventilasyon-perfüzyon incelemesi gibi başka görüntüleme yöntemleri tercih edilebilir. “Ana damar”, “lober”, “segmental” veya “subsegmental” dallardan söz edilmesi yerleşimi tarif eder; bu kelimeler tek başına hastalığın ağırlığını belirlemez. Görüntü kalitesi, klinik bulgular, kalbin sağ tarafına ait işaretler ve laboratuvar sonuçları birlikte değerlendirilir. Radyoloji terimleri dizininde diğer rapor ifadeleri, anjiyo incelemeleri bölümünde damar görüntüleme yöntemleri hakkında bilgi bulabilirsiniz.

BT anjiyografide pıhtının damar içindeki görünümü, damar duvarına göre konumu ve çevre akım alanları değerlendirilir. Küçük bir dalda tarif edilen bulgu ile ana pulmoner arterdeki geniş bir pıhtı aynı görüntüleme kapsamına sahip değildir; fakat bu fark, tek başına tedavi kararı anlamına gelmez. Tanısal görüntüleme seçenekleri için RadiologyInfo’nun pulmoner emboli açıklaması ve güncel akut pulmoner emboli kılavuzu başvurulabilecek kaynaklardır.

Tehlikeli midir?

Pulmoner emboli ciddi olabilir, ancak rapordaki yerleşim ifadesi kişinin mevcut dolaşım ve solunum durumunu tek başına yansıtmaz. Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, kanlı balgam, çarpıntı veya bayılma gibi yeni belirtiler varsa beklemeden acil sağlık hizmeti alınmalıdır. Bu belirtiler başka nedenlerle de ortaya çıkabilir; değerlendirmeyi sağlık ekibi yapar.

Bir görüntüleme raporunda pıhtıdan söz edilmesi, tedavi dozunu veya kullanılacak ilacı belirlemek için yeterli değildir. Kanama riski, eşlik eden hastalıklar, önceki incelemeler ve klinik durum gibi unsurlar önem taşır. İlaç başlamak, kesmek ya da doz değiştirmek için yalnız rapor cümlesine dayanılmamalıdır.

Hangi durumlarda önemlidir?

Raporun pıhtıyı hangi pulmoner arter dalında gösterdiği, birden fazla dalın etkilenip etkilenmediği ve kalbin sağ tarafında zorlanma işaretleri bulunup bulunmadığı klinik değerlendirmede dikkate alınır. Görüntülemenin teknik yeterliliği de tanımın güvenilirliğini etkileyebilir.

Radyoloji bulgusu; nefes darlığı, göğüs ağrısı, oksijen düzeyi, nabız ve kişinin pıhtı açısından risk durumuyla birlikte anlam kazanır. Önceki görüntülemeler varsa yeni bulgunun ortaya çıkıp çıkmadığı karşılaştırılabilir.

Raporu incelerken pıhtının akut görünümde olup olmadığına, eski görüntülerle benzerlik taşıyıp taşımadığına ve kalp boşluklarının boyutlarına ilişkin ek ifadeler bulunup bulunmadığına bakılır. Bu ayrıntılar tanı ve risk değerlendirmesinin parçalarıdır; tek bir görüntüleme özelliği tüm klinik tabloyu açıklamaz.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Bu ifade yeni bir raporda yer alıyorsa raporu isteyen sağlık ekibiyle gecikmeden iletişim kurun ve varsa BT görüntülerini de paylaşın. Acil serviste çekilmiş bir incelemeyse sonuç genellikle sizi değerlendiren ekibe doğrudan iletilir; taburcu olduysanız rapordaki önerileri ve iletişim talimatlarını izleyin.

Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma veya belirgin kötüleşme varsa acil yardım çağırın. Önceki pıhtı öyküsü, yakın zamanda ameliyat veya uzun süre hareketsizlik gibi bilgileri sağlık ekibine iletmek değerlendirmeye katkı sağlar. Kişiye özel tanı ve tedavi kararını hekim verir.

Sık sorulanlar

Pulmoner arterde tromboemboli ne demektir?
Akciğere kan taşıyan atardamarın içinde pıhtıyla uyumlu bir görünüm saptandığını ifade eder. Raporda pıhtının hangi damarda olduğu ve ne kadar yayıldığı belirtilmiş olabilir. Bulgular, kişinin belirtileri ve diğer incelemelerle birlikte değerlendirilir.
Akciğerdeki her pıhtı aynı derecede midir?
Hayır. Yerleşim, damarların ne ölçüde etkilendiği, kalbin sağ tarafına ilişkin bulgular ve kişinin dolaşım-solunum durumu önemlidir. Yalnız rapordaki “dal” ya da “tromboemboli” sözcükleri hastalığın ağırlığını belirlemeye yetmez.
Pulmoner emboli bacak pıhtısıyla ilişkili olabilir mi?
Bazı pıhtılar bacak veya pelvis toplardamarlarında oluşup kan dolaşımıyla akciğer damarlarına ulaşabilir. Ancak rapordaki akciğer bulgusu pıhtının kaynağını göstermez. Gerektiğinde hekim öykü ve ek incelemelerle bu bağlantıyı değerlendirir.
Hangi belirtilerde acil yardım gerekir?
Yeni başlayan belirgin nefes darlığı, göğüs ağrısı, kanlı balgam, bayılma veya hızla kötüleşme acil değerlendirme gerektirebilir. Bu uyarı tanı koymaz; belirtilerin nedenini sağlık ekibi belirler. Rapor bulgusu için de gecikmeden hekimle görüşülmelidir.
Tıbbi gözden geçirme
İstanbul Tıp Fakültesi, 2010
İstanbul EAH Radyoloji Uzmanlığı, 2015
Son tıbbi gözden geçirme:
Son güncelleme:
Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez.

İlgili terimler

Bilgilendirme Amaçlıdır

Bu sayfada yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı veya tedavi amacı taşımaz. Sağlık sorunlarınız için mutlaka ilgili hekime başvurunuz.