Plevral Efüzyon (Akciğerde Sıvı Toplanması)
Plevral efüzyon, akciğeri saran zarlar arasındaki boşlukta sıvı birikmesidir. Halk arasında akciğerde su toplaması denir; raporda pleural effusion veya plevral sıvı olarak geçebilir. Nedene göre önemi değişir.
Bilgilendirme amaçlıdır; tanı yerine geçmez.
Kısa yol
Şu isimlerle de geçebilir
İçindekiler
Ne anlama gelir?
Plevral efüzyon, plevra boşluğunda normalden fazla sıvı birikmesidir. Normalde bu boşlukta sadece kayganlaştırıcı çok az sıvı bulunur; kalp, böbrek, karaciğer hastalıkları, zatürre, tüberküloz veya kanser gibi durumlar sıvı birikimine yol açabilir. Röntgende alt köşelerde sıvı seviyesi ya da açıların küntleşmesi şeklinde görülür; BT’de serbest veya loküle plevral koleksiyon olarak tanımlanır. Raporlarda plevral sıvı, plörezi veya pleural effusion ifadeleri kullanılabilir. Daha fazla açıklama için radyoloji terimleri sayfasına bakabilirsiniz. Toraks bölgesine aittir. Plevral efüzyon, plevra yaprakları arasında toplanan sıvıyı ifade eder; bu sıvı serbest olabilir ya da bölmeli (loküle) hale gelebilir. Raporlarda plevral sıvı, pleural effusion veya plörezi gibi eş anlamlı ifadeler yer alabilir. Plevral sıvı miktarı azsa bazen sadece kostofrenik açıda küntleşme görülür.Tehlikeli midir?
Plevral efüzyon tek başına bir hastalık değil, altta yatan nedenin bulgusudur. Küçük miktarlar çoğu zaman belirti vermez ve tedaviyle gerileyebilir. Ancak sıvı çok birikirse akciğeri sıkıştırarak nefes darlığı yapar; enfekte olursa ampiyeme dönüşebilir. Bu nedenle tehlike, efüzyonun miktarı ve nedenine göre değişir. Sıvı miktarı arttıkça akciğerin genişlemesi kısıtlanır ve nefes darlığı belirginleşir. Enfekte efüzyon ampiyeme dönüşebilir; bu durumda tedavi daha acildir. Belirgin nefes darlığı varsa gecikmeyin. Takip planı kişiye göre değişir.Hangi durumlarda önemlidir?
Kalp yetmezliğine bağlı iki taraflı efüzyonlar hastalığın şiddetini gösterir; diüretikle düzelebilir. Zatürreye bağlı tek taraflı efüzyonlar takip gerektirir; çekilmez ve iltihaplanırsa ampiyem gelişebilir. Kanser kaynaklı malign efüzyonlar tekrarlayıcı olabilir ve önemlidir. Tüberküloz plörezisi tedavi gerektiren bir durumdur. Hemotoraks (kanlı sıvı) travma sonrası acil bir tablodur. Kullanıldığı bölge(ler): Plevra boşluğu; sağ/sol ya da bilateral olarak belirtilir. Hangi görüntüleme yöntemlerinde görülür? Akciğer grafisi (röntgen) ve BT temel yöntemlerdir. US, sıvının miktarını ve drenajı yönlendirmede çok değerlidir. Kalp yetmezliği, siroz ve nefrotik sendrom gibi hastalıklar plevral efüzyonun sık nedenleridir. Kanser öyküsü olan hastalarda yeni efüzyon, malignite açısından önem taşır. Tüberküloz plörezisi ülkemizde sık görülebildiğinden ayırıcı tanıda mutlaka düşünülür. Bilateral plevral efüzyonlar genellikle sistemik bir nedeni düşündürürken, tek taraflı efüzyonlar lokal akciğer hastalıklarına işaret edebilir. Tek taraflı efüzyonlar daha dikkatle değerlendirilir.Ne zaman doktora başvurmalı?
Plevral efüzyon saptandıysa, altta yatan nedenin araştırılması için göğüs hastalıkları değerlendirmesi gerekir. Ateş, gece terlemesi, öksürük veya belirgin nefes darlığı varsa gecikmeden başvurun. Küçük ve tesadüfi efüzyonlar bile, özellikle yeni ise, kontrol ve gerekirse torasentez ile incelenebilir. Doktorunuz, sıvının içeriğini anlamak için torasentez önerebilir; bu işlemle sıvıdan örnek alınır. US eşliğinde yapılan girişimler hem güvenli hem de tanısal açıdan değerlidir. Nedeni belirlenmeden efüzyonun izlenmesi yeterli değildir; çoğu zaman altta yatan hastalık tedavi edilir. Düzenli kontrol çoğu hastada yeterlidir.Sık sorulanlar
Her zatürrede plevral efüzyon olur mu?
Hayır. Birçok zatürre efüzyonsuz iyileşir; ancak ağır veya geç kalınmış vakalarda efüzyon gelişebilir.
Plevral efüzyon ciddi midir?
Nedene göre değişir. Küçük ve tedavi edilebilir nedenlerde genelde sorun yaratmaz; malign veya enfekte efüzyonlar daha ciddidir.
Sıvı kendi kendine geçer mi?
Küçük efüzyonlar bazen emilebilir; ancak çoğu durumda altta yatan nedenin tedavisi gerekir. Sebep düzelince sıvı da geriler.
Tıbbi gözden geçirme
Dr. Mehmet Hakan Pıçak
Son güncelleme:
Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez.
İlgili terimler
Görüşünüzü netleştirin
Raporunuz hakkında hızlı ve güvenilir ikinci görüş alın.
Bu sayfada yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı veya tedavi amacı taşımaz. Sağlık sorunlarınız için mutlaka ilgili hekime başvurunuz.