Trakeal Deviasyon (Soluk Borusunda Kayma)

Trakeal deviasyon, soluk borusunun orta hattan sağa veya sola kaymasıdır. Tracheal deviation olarak da geçebilir. Nedenine göre acil ya da kronik bir durum olabilir.
Bilgilendirme amaçlıdır; tanı yerine geçmez.
Trakeal Deviasyon (Soluk Borusunda Kayma) – Toraks, BT, Röntgen radyoloji terimi için şematik gösterim.

Ne anlama gelir?

Trakeal deviasyon, trakeanın orta hattan belirgin şekilde sağa veya sola yer değiştirmesidir. Normalde trakea göğüs orta hattında seyreder; röntgende bu çizgi kaymış görünüyorsa “deviasyon” denir. Bir tarafın basınçla itmesi (pnömotoraks, masif efüzyon) trakeayı karşı tarafa iterken; bir tarafın hacim kaybı (atelektazi) trakeayı aynı tarafa çekebilir. Büyük guatrlar da trakeayı yana kaydırabilir. Daha fazla açıklama için radyoloji terimleri sayfasına bakabilirsiniz. Bu bulgu toraks bölgesine aittir.

Tehlikeli midir?

Trakeal deviasyon tek başına bir hastalık değil, altta yatan durumun bulgusudur. Ani gelişen deviasyon (özellikle tansiyon pnömotoraks) hayati risk oluşturabilir ve acil müdahale gerektirir. Daha yavaş gelişen deviasyonlar (ör. guatr) acil olmayabilir ancak solunum yollarını daraltabileceği için önemlidir. Tehlike derecesi, deviasyona neden olan tabloyla ilişkilidir. Belirgin kayma varsa altta yatan neden hızla değerlendirilmelidir.

Hangi durumlarda önemlidir?

Akut travma veya pnömotoraksla gelişen deviasyon acil değerlendirilir. Çocuklarda yabancı cisim aspirasyonu sonrası atelektazi deviasyona yol açabilir ve acildir. Büyük guatr, tek taraflı efüzyon veya pnömonektomi sonrası deviasyon daha yavaş gelişir; yine de solunum etkileniyorsa önem taşır. Risk faktörleri arasında pnömotoraks, masif efüzyon, büyük tiroid kitleleri ve tek taraflı akciğer hacim kaybı bulunur. Kullanıldığı bölge(ler): Trakea; raporda sağa/sola deviye olarak belirtilir. Hangi görüntüleme yöntemlerinde görülür? Akciğer grafisi (röntgen) bulguyu gösterir; nedenin netleşmesi için BT kullanılır. Deviasyonun yönü, altta yatan nedeni anlamada ipucu verir: iten lezyonlar trakeayı karşı tarafa iter, çeken lezyonlar aynı tarafa kaydırır. Bu nedenle yön bilgisi klinik karar için değerlidir. Yön bilgisi ayırıcı tanıda yol gösterir.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Trakeal deviasyon saptandıysa, nedeni araştırmak için doktora başvurun. Ani göğüs ağrısı ve nefes darlığı varsa acil değerlendirme gerekir. Bilinen guatr gibi bir neden varsa ilgili branş (endokrinoloji/göğüs cerrahisi) ile görüşüp plan yapılmalıdır. Nedene yönelik tedavi sonrası deviasyon gerileyebilir. Klinik bulgular takip edilir.

Sık sorulanlar

Trakea kayması düzeltilir mi?
Trakeayı doğrudan düzeltmek değil, nedenini tedavi etmek gerekir. Sıvı boşaltılırsa veya guatr alınırsa trakea orta hatta yaklaşabilir.
Trakeal deviasyon boğulma yapar mı?
Nadir olarak, dev guatr gibi durumlarda soluk borusu daralabilir ve nefes darlığı yapabilir. Bu nedenle belirgin deviasyon değerlendirilmelidir.
Trakea doğuştan eğri olabilir mi?
Hafif eğrilik anatomik varyasyon olabilir; ancak raporda deviasyon yazıldıysa genellikle sonradan gelişen bir nedene işaret eder.
Tıbbi gözden geçirme
İstanbul Tıp Fakültesi, 2010
İstanbul EAH Radyoloji Uzmanlığı, 2015
Son tıbbi gözden geçirme:
Son güncelleme:
Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez.

İlgili terimler

Bilgilendirme Amaçlıdır

Bu sayfada yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı veya tedavi amacı taşımaz. Sağlık sorunlarınız için mutlaka ilgili hekime başvurunuz.