Basit kist (Kistik lezyon)

Ne anlama gelir?

Basit kist, memede içi sıvı dolu, ince duvarlı ve etrafı düzgün bir kesecik oluşumudur. Ultrasonografide basit kistler tipik olarak içlerinde hiç eko (yansıma) olmayan, tamamen siyah görünümlü odacıklar şeklinde izlenir. Bu kistlerin arkasında belirgin “arka duvar parlaklığı” (akustik güçlenme) görülür; çünkü sıvı içeriği ses dalgalarını serbestçe geçirir ve arka plandaki dokular normalden parlak görünür.

Mamografide ise kistler, kenarları belirgin yuvarlak/küre şeklinde opasiteler olarak görünebilir. Ancak küçük kistler mamografide seçilemeyebilir, ultrasonda ortaya çıkar. Basit kistler tek başına olabilir veya fibrokistik değişimin bir parçası olarak çok sayıda bulunabilir. Boyutları birkaç milimetreden birkaç santimetreye dek değişir. Elle muayenede, yüzeye yakın ve yeterince büyük olan kistler, kenarları kaygan hareketli kitleler olarak hissedilebilir.

“Kist”, “kistik lezyon”, “anekojenik kist” ve “düzgün sınırlı kistik yapı” terimleri basit kisti tarif etmek için kullanılan eş anlamlı ifadelerdir.

Tehlikeli midir?

Basit kist asla kanser değildir ve kansere dönüşmez. İçi sadece sıvı ile dolu ve duvarında ya da içinde herhangi bir katı (solid) bileşen olmayan bu kistler tamamen iyi huyludur. Çoğu zaman tedavi de gerektirmezler.

Yalnızca çok büyüyüp gerginlik veya ağrı yaparlarsa, rahatsızlık veriyorlarsa ince bir iğne ile boşaltılabilirler. Bu işlem terapötik (tedavi amaçlı) ve tanısal olabilir; ama basit kistten çekilen sıvıda genellikle hiçbir anormal hücre bulunmaz. Kistin içinde duvar nodülü, bölme (septasyon) ya da çöküntü gibi bulgular yoksa, bu kist %100’e yakın kesinlikle iyi huyludur ve BI-RADS 2 kategorisinde raporlanır.

Hangi durumlarda önemlidir?

Basit kistler genellikle fibrokistik değişikliklerin bir parçası olarak ortaya çıkarlar. Özellikle 30–50 yaş arası kadınlarda hormonal dalgalanmalarla kist gelişimi sıklaşır. Adet öncesi dönemde kistler biraz büyüyüp adet sonrası küçülebilir.

Çok sayıda kisti olan memelerde mamografide “vazgeçilemeyen şüpheli bir bulgu” olduğunda, bunun aslında üst üste binmiş kistlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için hedefli ultrason yapılabilir. Kistler bazen elle muayenede sertlik hissine yol açıp endişe ettirebilir; ultrasonda bunların kist olduğunun anlaşılması hem hasta hem doktor için rahatlatıcıdır.

Kistlerin boyutu önemlidir: 1–2 cm’den büyük kistler bazen hassasiyet yapar. Ayrıca gerilimli, cilt yüzeyine yakın kistler dokununca acı verebilir. Böyle durumlarda kistin içini iğneyle boşaltmak hemen rahatlama sağlar. Boşaltılan sıvı genellikle sarı, yeşil, mavi veya kahverengi tonlarda olabilir; bunlar eski kan veya yağ içeriklerinden kaynaklı renklerdir ve sıvının rengi tanı değeri taşımaz. Tekrar dolma eğilimi olabilir; bu kistin yapısına bağlıdır. Eğer sürekli aynı kist dolar ve rahatsız ederse, o kistin cerrahi çıkarılması nadiren gündeme gelebilir.

Hangi görüntüleme yöntemlerinde görülür?

Basit kistlerin tanınmasında US altın standarttır. Mamografi büyük kistleri yuvarlak opasite şeklinde gösterebilir. Meme ile ilgili olduğu için Meme sayfasıyla bağlantılıdır. Radyoloji terimleri için Radyoloji Terimleri sayfasına göz atabilirsiniz.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Raporunuzda basit kist veya kistler saptandığı yazıyorsa ve doktorunuz bunları iyi huylu olarak değerlendirmişse (genelde BI-RADS 2 verilir), özel bir doktora başvuru ya da tedavi gerekmez. Rutin kontrol zamanlarınızı aksatmadan devam edersiniz.

Yalnız, memenizde bir kistin varlığını biliyorsanız ve bu kist hızla büyür, sertleşir veya ağrı yapmaya başlarsa doktorunuza danışmalısınız. Belki kistin boşaltılması veya yeniden görüntülenmesi gerekebilir. Memede yeni fark ettiğiniz her kitlede olduğu gibi doktor muayenesi önemlidir.