Osteofit (Kemik Çıkıntısı)

Osteofit, halk arasında kemik çıkıntısı veya kireçlenme dikeni olarak bilinen; eklem kenarlarında oluşan iyi huylu kemik çıkıntılarıdır. Genellikle kireçlenme (osteoartrit) gibi aşınma süreçleriyle birlikte görülür.
Bilgilendirme amaçlıdır; tanı yerine geçmez.
Osteofit (Kemik Çıkıntısı) – Kas-İskelet, BT, MR radyoloji terimi için şematik gösterim.

Ne anlama gelir?

Osteofit, eklem kenarlarında oluşan kemik çıkıntısına verilen addır. Halk arasında “kemik çıkıntısı”, “kemik dikeni” veya “kireçlenme dikeni” olarak da anılabilir.

Kıkırdak zamanla aşındığında vücut eklemi daha stabil hale getirmek için kemik kenarlarında yeni çıkıntılar oluşturabilir. Bu çıkıntılar raporlarda “osteofit”, “osteofit formasyonu” veya “osteofitoz” gibi ifadelerle yer alabilir; İngilizce olarak da osteophyte yazılabilir.

Bu ve benzeri terimleri sözlük formatında görmek için Radyoloji Terimleri sayfasına bakabilirsiniz. Eklem ve omurga bulguları çoğunlukla Kas-İskelet başlığı altında değerlendirilir.

Hangi bölgede kullanılır?

Omurgada (boyun, sırt, bel), diz, kalça, omuz gibi yük taşıyan eklemlerde ve el parmak eklemlerinde görülebilir.

Hangi görüntüleme yöntemlerinde görülür?

Röntgen osteofitleri en net gösteren yöntemlerden biridir. MR yumuşak dokular üzerindeki etkisini, BT ise kemik detayını daha iyi ortaya koyabilir.

Tehlikeli midir?

Osteofitler genellikle iyi huyludur ve yavaş gelişir. Tek başına osteofit saptanması kemik kanseri veya benzeri bir tehlike anlamına gelmez; çoğu zaman eklem aşınmasının doğal bir sonucudur.

Birçok kişide belirti vermez ve tedavi gerektirmez. Ancak bazı durumlarda osteofitler çevre dokulara baskı yaparak ağrıya veya sinir sıkışmasına katkıda bulunabilir. Örneğin omurgada büyük bir osteofit sinir kanalını daraltabilir. Bu nedenle rapordaki bulgu, şikayetler ve muayene ile birlikte değerlendirilmelidir.

Hangi durumlarda önemlidir?

Osteofit (kemik çıkıntısı) şu durumlarda daha anlamlı hale gelir:

  • Hareket kısıtlılığı ve ağrıya yol açıyorsa
  • Dizde merdiven inip çıkarken ağrı, omuzda kolu kaldırırken takılma hissi gibi şikayetlerle birlikteyse
  • Omurgada dar kanal veya sinir kökü basısına katkıda bulunuyorsa
  • Osteofit çevresinde enflamasyon gelişip ağrılı bir tablo oluşturuyorsa

Kısacası, osteofitin bulunduğu bölgede ağrı, uyuşma veya belirgin hareket kısıtlılığı varsa hekim için daha önemlidir.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Şikayet yoksa: Raporunuzda osteofit yazması tek başına panik sebebi değildir. Düzenli egzersiz, kasları güçlendirme ve kilo kontrolüyle süreç çoğu zaman yönetilebilir.

Doktora başvurmanız uygun olur:

  • Eklem ağrısı, tutukluk veya hareket zorluğu
  • Eklemde şekil bozukluğu, kilitlenme veya belirgin fonksiyon kaybı

Daha hızlı değerlendirme gerektirebilen durumlar: Ani şişlik, kızarıklık veya osteofitin olduğu bölgede yeni gelişen belirgin yakınmalar varsa (etraf dokularda ek bir sorun gelişmiş olabileceği için) değerlendirme önerilir.

Sık sorulanlar

Osteofit bir tür tümör mü?
Hayır. Osteofit kanser veya tümör değildir. İyi huylu kemik çıkıntılarıdır ve eklem aşınmasına vücudun verdiği yanıttır.
Osteofitler kendiliğinden kaybolur mu?
Genellikle hayır; oluşan kemik çıkıntıları kalıcı olabilir. Belirti vermiyorsa çoğu zaman müdahale gerekmez. Ağrı yaparsa fizik tedavi, enjeksiyonlar veya nadiren cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Kireçlenme (osteoartrit) ile osteofit aynı şey mi?
Kireçlenme eklemdeki genel aşınma sürecidir. Osteofit ise bu süreç sırasında eklem kenarlarında oluşabilen kemik çıkıntısıdır; yani kireçlenmenin bir bulgusudur.
Tıbbi gözden geçirme
İstanbul Tıp Fakültesi, 2010
İstanbul EAH Radyoloji Uzmanlığı, 2015
Son tıbbi gözden geçirme:
Son güncelleme:
Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez.

İlgili terimler

Bilgilendirme Amaçlıdır

Bu sayfada yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı veya tedavi amacı taşımaz. Sağlık sorunlarınız için mutlaka ilgili hekime başvurunuz.